ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΕΣ GRSP ATHLETES GROUP

Επίδραση της βραχυχρόνιας διακοπής της προπόνησης στη φυσική και ψυχική κατάσταση του επαγγελματία αθλητή (detraining and retraining periods)



Παπαχρήστου-Δημητράς Αλέξανδρος.

Γυμναστής, απόφοιτος ΤΕΦΑΑ Θεσσαλονίκης


Σε γενικές γραμμές, η αγωνιστική περίοδος στα ομαδικά αθλήματα χωρίζεται σε 3 φάσεις με διαφορετικούς κάθε φορά στόχους: 

α) την προετοιμασία (διάρκειας 4-6 εβδομάδων), 

β) την αγωνιστική περίοδο (9-10 μήνες) και 

γ) την περίοδο διακοπών (4-6 εβδομάδες). 

Η πραγματικότητα είναι πως παρότι έχει χυθεί πολύ μελάνι για τις δύο πρώτες φάσεις, ίσως έχει υποβαθμιστεί, δίχως να υπάρχει λόγος, η σπουδαιότητα της περιόδου ξεκούρασης ενός αθλητή (holiday period)· σημείο ορόσημο, καθότι  από την έλλειψή της ή την εσφαλμένη διαχείρισή της (ως προς την έκταση και την ποιότητά της) επηρεάζεται σε μεγάλο βαθμό η μελλοντική απόδοση ενός αθλητή.

Πράγματι, κατά καιρούς, μελέτες [βλ. Silva κλπ. (2016)] καταδεικνύουν πως η έλλειψη προπόνησης κατά τη διάρκεια των διακοπών προκαλεί αλλαγές στη σύσταση του σώματος των παικτών, αυξάνοντας τη σωματική μάζα και το ποσοστό λίπους (ιδίως όταν η περίοδος της διακοπής είναι αυτή των Χριστουγέννων που συνοδεύεται από αυξημένη κατανάλωση ανθυγιεινών τροφών και αλκοόλ, καθώς και καθιστική συμπεριφορά λόγω καιρού) ρίχνοντας την νευρομυϊκή απόδοση ενός αθλητή (επηρεάζοντας για παράδειγμα τη δυναμική και το ύψος των αλμάτων του) καθώς και αλλοιώνοντας δραστικά τα επίπεδα VO2max (Μέγιστη Πρόσληψη Οξυγόνου). Ως προς την τελευταία (VO2max), αυτή είναι ίσως ο σημαντικότερος δείκτης της αντοχής του ανθρώπου. Κι αυτό διότι δείχνει την ικανότητά του να καταναλώνει οξυγόνο όταν εκτελεί μία άσκηση μεγάλης διάρκειας, όπως είναι το τρέξιμο.

Ωστόσο, υπάρχει μια λεπτή, πλην όμως πολύ ουσιαστική απόκλιση μεταξύ της αποχής και της μικρότερης σε ένταση προπόνησης. Στην τελευταία περίπτωση, έχει σημασία ο βαθμός της μείωσης, εφόσον συγκρίνουμε το ρυθμό και την ένταση της προπόνησης προ και μετά τη διακοπή, καθώς και η χρονική διάρκεια της απομειούμενης σε ένταση προπόνησης. Και αυτό διότι, ο χρόνος που θα απαιτηθεί για την επαναφορά στην πρότερη αγωνιστική κατάσταση και η διάρκεια της αποχής/περιορισμένης εγκύμνασης λειτουργούν αντιστρόφως ανάλογα.

Πάντως, δεν είναι άγνωστη η λεγόμενη «Tapering Period», δηλαδή η πρακτική της μείωσης της άσκησης τις ημέρες λίγο πριν από κάποιο σημαντικό αγώνα  με την προοπτική της επίτευξης της βέλτιστης απόδοσης κατά τη διάρκεια του αγώνα. Και ο στόχος της ως άνω περιόδου (Tapering) και της αντίστοιχης «Detraining» είναι κοινός· δηλαδή να διατηρηθούν όλες οι σωματικές προσαρμογές της προπονητικής διαδικασίας, ενώ ταυτόχρονα θα εξαλειφθούν οι αρνητικές επιπτώσεις όπως, η κόπωση, ο μυϊκός πόνος και όλα τα πράγματα που δεν θέλουμε να νιώσουμε κατά τη διάρκεια του αγώνα. 

Αυτό που συνήθως συστήνεται είναι η παρακολούθηση ήπιων σε ένταση και έκταση προγραμμάτων προπονήσεων, με τη διατήρηση της ίδιας συχνότητας προπονήσεων ανά εβδομάδα. Και πάντως, τα προγράμματα που προτείνονται κατά τη διάρκεια των χειμερινών διακοπών θα πρέπει να χαρακτηρίζονται από σαφείς στόχους και απλά προπονητικά εργαλεία, καθώς θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψιν και ο κοινωνικός παράγοντας, όπως η οικογένεια του παίκτη, η ανάγκη για ψυχική αποκατάσταση κ.λπ. γιατί όχι και με καθορισμό ιδιαίτερων μεταβλητών προπόνησης (συχνότητα, ένταση, όγκος) όπως και του είδους των ασκήσεων. Ακόμη, το ιστορικό του παίκτη (συσσωρευμένα αγωνιστικά λεπτά, ιστορικό τραυματισμών κ.λπ.), η προσωπικότητα, οι προτιμήσεις και η διάρκεια της περιόδου ανάπαυσης είναι παράγοντες που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη κατά τον καθορισμό του φόρτου εργασίας. Ταυτόχρονα, θα πρέπει και η ημερήσια πρόσληψη θερμίδων να προσαρμοστεί ανάλογα στη μειωμένη συγκριτικά αθλητική δραστηριότητα, ώστε να αποφευχθεί η αύξηση του λίπους.

Προς αυτήν την κατεύθυνση και η περίοδος και η ποιότητα επαναφοράς θα καθοριστούν από πολλούς παράγοντες, όπως η ποιότητα και ποσότητα της άσκησης κατά την περίοδο ξεκούρασης, η ηλικία του αθλητή, η επιθυμητή κατάσταση που θέλουμε να επανέλθουμε, ώστε η απάντηση που θα δοθεί δεν μπορεί να είναι μονοσήμαντη.

Συγκεντρωτικά, η πλήρης διακοπή της προπόνησης θα πρέπει να αποφεύγεται, ή έστω να περιορίζεται σε στενά χρονικά πλαίσια, ώστε κάθε διακοπή θα πρέπει, αν είναι δυνατόν, να περιλαμβάνει και κάποια «προπόνηση συντήρησης». Ο χρόνος αυτής της διεργασίας μπορεί να διαρκέσει μέχρι και δύο εβδομάδες, με τις αντίστοιχες πάντως συνέπειες στην προσπάθεια και το χρόνο επαναφοράς. Αυτό πάντως, δεν σημαίνει πως ο πρωταθλητισμός θα πρέπει να αναχθεί σε ψυχοπαθολογία, παρά ο «πρωταθλητής» θα πρέπει να αγκαλιάσει ακόμη και την «αδράνεια» ως αιτία της επιτυχίας, όχι ως ανασταλτικό παράγοντα, ώστε τελικώς το διάλειμμα να λειτουργήσει ευεργετικά, τόσο σωματικά όσο ψυχικά.

Πηγές 

Beltran-Valls, M. Reyes; Camarero-López, Guillermo1; Beltran-garrido, José V.1; Cecilia-Gallego, Pau1 Effects of a Tapering Period on Physical Condition in Soccer Players, Journal of Strength and Conditioning Research: April 2020 - Volume 34 - Issue 4 - p 1086-1092.

Coelho, H. J., Júnior, Rodrigues, B., de Oliveira Gonçalves, I., & Uchida, M. C. (2017). Effects of a short-term detraining period on muscle functionality and cognition of strength-trained older women: a preliminary report. Journal of exercise rehabilitation, 13(5), 559–567. 

Mujika, I.; Padilla, S. Detraining: Loss of training-induced physiological and performance adaptations. Part I: Short term insufficient training stimulus. Sports Med. 2000, 30, 79–87.

Houmard, J.A.; Hortobagyi, T.; Johns, R.A.; Bruno, N.J.; Nute, C.C.; Shinebarger, M.H.; Welborn, J.W. Effect of short-term training cessation on performance measures in distance runners. Int. J. Sports Med. 1992, 13, 572–576.

Silva, J.R.; Brito, J.; Akenhead, R. & Nassis, G.P. (2016). The transition period in soccer: A window of opportunity. Sports Medicine, 46: 305-313.



Αλέξης Παπαχρήστου 

Βιογραφικό :  

Το 2017 ολοκλήρωσε τις σπουδές του στο τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού του ΑΠΘ με ειδικότητα στην Καλαθοσφαίριση.

Το 2017 ξεκίνησε ως υπεύθυνος Φυσικής Κατάστασης στον ΠΑΟΚ μέχρι και σήμερα συνεχίζει και εργάζεται.


Υπεύθυνος Φυσικής Κατάστασης σε ομάδες μπάσκετ που έχει δουλέψει και δουλεύει:

  ΠΑΟΚ , Μαχητές Πειραματικό, Φρυγανιώτης WBC ,  Α.Σ. Χόρτιατης

Έχει δουλέψει: 

Πυλαία WBC, Αετός Φιλύρου, GBA , Άρη Θεσσαλονίκης (αγωνιστικά τμήματα)

0 Comentarios